mRNA AŞISI NEDIR?
Özlem TÜRECİ ve Uğur ŞAHİN tarafından geliştirilen mRNA aşısı; SARS-CoV-2 virüsünün yüzeyinde spike proteinine karşı bir bağışıklık tepkisi oluşturarak bu virüsünün sebep olduğu COVID-19 hastalığına karşı koruma sağlamak amacıyla kullanılmaktadır.
Spike protein: bir virüsün hücreyi enfekte edebilmesi icin o hücreye tutunması gerekir. Bu protein sayesinde virüs hücredeki reseptörlere tutunur.
mRNA AŞISI GENETIK YAPIMIZI DEGISTIRIR MI?
Hayır, değiştirmez çünkü mRNA molekülü DNA’mıza entegre olamaz. DNA’mız hücre çekirdeğinde yer alır ve histon adı verilen proteinlerle sarılı haldedir yani oldukça korunaklıdır. Bu zar da gelen maddeleri kolay bir şekilde içeriye almaz bir yandan bağışıklık sistemimiz yabanci moleküllere karşı da dikkatlidir. Gen terapisi yöntemi ile genetik yapının değişmesi mümkündür. Örneğin günümüz de yaygınlaşan SMA hastalığının tedavisinde amaç hasarlı motor genin virüs aracılığıyla değiştirilmesidir.
BU AŞI TEKNOLOJISINI FARKLI KILAN NEDIR?
Klasik aşılarda patojen zayıflatılarak ya da etkisiz hâle getirilerek vücuda verilirken, bu aşılarda patojenin tamamı yerine genetik materyalinin bir kısmı vücuda verilir.
mRNA teknolojisiyle; virüs genomunda
spike proteini kodlayan bölge izole edilip, laboratuvar ortamında işlenip çoğaltılır ancak mRNA cok hassas bir moleküldür virüsten izole edilen bu mRNA’nın hücredeki ribozama ulaştırılması gerekir. Üretilen aşının bozulmaması icin tedarik aşamasında soğuk zincir kuralına uyulmalıdır.
Sabiha Duru BAGUÇ